SÜT VE ÜRÜNLERİ
Hastalık yapıcı mikroorganizmalardan korunmak için iyi kaynatılmış,
pastörize/sterilize edilmiş süt ve ürünleri kullanılmalıdır.
Pastörize veya sterilize edilmemiş sütler, kabardıktan sonra 5 dakika
kaynatılıp hemen soğutulmalıdır.
Kaynatılmış ve pastörize sütler cam kavanozda buzdolabında 12 gün, kutusu
açılmış sterilize sütler en fazla 3 gün saklanabilir.
Sütlü tatlı yaparken, süt, un ve şeker birlikte pişirildiğinde sütün besin
değeri (protein) azalır. Şeker, sütlü tatlı indirilmesine yakın
eklenmelidir.
Ülkemizde peynir, genellikle kaynatılmamış veya pastörize edilmemiş sütten
yapılmaktadır. Bu tür peynirler taze olarak tüketildiğinde hastalık etkeni (BRUSELLA)
olabilir.
Çiğ sütten yapılmış peynir tüketilmemelidir.
Yoğurt torbaya konup süzülür ve süzülen suyu atılırsa vitamin kaybı olur.
Yoğurt suyu çorba ve hamur işlerinde kullanılarak değerlendirilmelidir.
ET, YUMURTA, KURUBAKLAGİL
Kıyma ve organ etleri uzun süre saklanmadığından, buzdolabında saklamak
koşuluyla 1-2 gün içerisinde tüketilmelidir
Etler hemen tüketilmeyecekse birer yemeklik miktarlarda, yassı şekilde
paketlenmiş olarak normal buzdolabı buzluklarında 1 hafta, derin
dondurucularda 3-4 ay süre ile dondurularak saklanabilir.
Dondurulmuş besinler, özellikle etler buzu çözdürüldükten sonra yeniden
dondurulmamalıdır.
Çözülme işi, oda sıcaklığında, soba/radyatör üzerinde ve altında, hafif
ateşte veya güneşli yerlerde yapılmamalıdır.
Çözülme işlemi, buzdolabının alt raflarında bekletilerek yapılmalıdır.
Çözülmüş besinler bekletilmeden pişirilmelidir.
Kırık, çatlak ve kirli yumurtalar satın alınmamalıdır.
Yumurta buzdolabında saklanmalı, kullanmadan önce mutlaka yıkanmalıdır.
Çiğ yumurta tüketimi hastalık etkeni olabildiği gibi bazı vitaminlerin
kullanımını da engeller.
Yumurta en fazla 8-10 dakika süreyle haşlanmalıdır
Uzun süre haşlanmış yumurtanın sarısı etrafında oluşan yeşil renk, besin
değerinin azaldığını gösterir.
Kurubaklagiler, pişirilmeden önce pestisit (böcek ilacı) kalıntılarından
arındırmak için iyice yıkanmalıdır.
Kurubaklagillerin iyi pişmelerini sağlamak için 8-10 saat ön ıslatma işlemi
uygulanmalıdır. Islatma suyu dökülebilir.
Kurubaklagilllerin haşlama sularının dökülmesi besin değerim azaltır.
TAZE SEBZE VE MEYVELER
Taze sebzeler önce ayıklanmalı, yıkanmalı, sonra doğranmalı ve yeteri kadar
su ile pişirilmelidir.
Sebzeler doğrandıktan sonra bekletilirse ve haşlama, pişirme suları
atılırsa, vitamin ve mineralleri azalır.
Salatalar önceden hazırlanıp bekletilirse vitaminleri azalır.
Meyveler kesildikten ya da suyu sıkıldıktan sonra bekletilirse C vitamini
değeri azalır.
Konservelerin suyu dökülürse vitamin değeri azalır.
Kapakları dışa dönük (bombelenmiş) konserveler sağlık için son derece
tehlikelidir. Zehirlenmelere yol açabilir.
TAHIL VE TAHIL ÜRÜNLERİ
Ekmek, çörek, kurabiye yapmak için hamurun mayalandırılması besin değerini
arttırır.
Dış kepeği biraz ayrılmış fakat özü ve iç kepeği ayrılmamış undan
mayalandırılarak yapılan ekmeğin besleyîci değeri beyaz undan yapılan
ekmekten daha fazladır.
Ekmek ince dilimlenip kızartılırsa besin değeri azalır.
Tarhana güneşte kurutulursa vitamin değeri azalır.
Makarna, erişte vb. besinlerin haşlama sularının dökülmesi besin değerini
azaltır.
